Μια “σιωπηλή” οικολογική βόμβα κρύβεται στους βυθούς των ελληνικών θαλασσών, καθώς χιλιάδες παρατημένοι τσιμεντόλιθοι από γρι-γρι εντοπίζονται στον πυθμένα μετά από νυχτερινά ψαρέματα. Η ανεξέλεγκτη αυτή ρίψη αυτοσχέδιων αγκυροβολίων έχει προκαλέσει τεράστια υποβάθμιση, αναγκάζοντας τους ειδικούς να ξεκινήσουν επιχειρήσεις εκτεταμένου καθαρισμού.

 

Το τέχνασμα των φωτεινών λέμβων

Στο νυχτερινό ψάρεμα, τα πληρώματα των γρι-γρι χρησιμοποιούν πλωτές φωτιστικές συσκευές, τα γνωστά “ρομπότ”, τα οποία εκπέμπουν έντονο φως για να προσελκύσουν τα μεγάλα κοπάδια των ψαριών.

Αντί να αγκυροβολούν αυτά τα ρομπότ με τις νόμιμες άγκυρες και αλυσίδες, αρκετοί καταφεύγουν σε μια γρήγορη αλλά καταστροφική λύση: τα δένουν με φθηνούς τσιμεντόλιθους και πλαστικά συνθετικά σχοινιά πολυπροπυλενίου.

Μόλις ολοκληρωθεί η κυκλωσιά και το ψάρεμα, τα σχοινιά κόβονται βιαστικά, μετατρέποντας τον πυθμένα σε απέραντη χωματερή, ενώ οι λαμπτήρες ανεβαίνουν ταχύτατα στο σκάφος.

Οι τρομακτικοί αριθμοί της ρύπανσης

Η περιβαλλοντική οργάνωση iSea, σε συνεργασία με το Κοινωφελές Ίδρυμα “Αθανάσιος Κ. Λασκαρίδης”, διεξάγει από το 2019 το καινοτόμο πρόγραμμα “Ψαρεύοντας Απορρίμματα”.

Μέσα από αυτή τη δράση, έχουν ανασυρθεί μέχρι σήμερα 6.278 εγκαταλελειμμένοι τσιμεντόλιθοι.

Επιπλέον, αφαιρέθηκαν 11.700 κομμάτια από συνθετικά σχοινάκια που κάλυπταν τον βυθό σαν επικίνδυνος ιστός.

Συνολικά, οι εθελοντές αλιείς που συμμετέχουν στο πρόγραμμα έχουν απομακρύνει περισσότερους από 360 τόνους απορριμμάτων, εκ των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία είναι πλαστικά (83%).

Οι περιοχές που έχουν δεχθεί το μεγαλύτερο πλήγμα από αυτή την πρακτική είναι ο Ευβοϊκός κόλπος, το Θρακικό πέλαγος και ο Θερμαϊκός κόλπος.

Μόνιμες παγίδες για τα οικοσυστήματα και τους ψαράδες
Η ρίψη των συγκεκριμένων βαριών υλικών καταπλακώνει ευαίσθητους βενθικούς οργανισμούς και νεκρώνει κρίσιμα οικοσυστήματα. Παράλληλα, η πρακτική αυτή γυρίζει ως μπούμερανγκ στους ίδιους τους επαγγελματίες της θάλασσας. Οι παρατημένοι τσιμεντόλιθοι μπλέκονται παθητικά στα δίχτυα άλλων σκαφών προκαλώντας τεράστιες ζημιές στον αλιευτικό εξοπλισμό, ενώ τα κομμένα, ελεύθερα σχοινιά αποτελούν θανάσιμη παγίδα για τις προπέλες των διερχόμενων πλοίων. Η οριστική εξάλειψη αυτού του φαινομένου απαιτεί μηδενική ανοχή. Είναι επιτακτική ανάγκη οι λιμενικές αρχές να εντατικοποιήσουν τους ελέγχους (κατά τον απόπλου και κατάπλου), να αναθεωρηθεί το νομικό πλαίσιο για τον εξοπλισμό των γρι-γρι και να επιβληθούν αυστηρές κυρώσεις, προκειμένου να μπει ένα τέλος στην περιβαλλοντική υποβάθμιση.